مرکز مشاوره
مرکز مشاوره معاونیت امور محصلان پوهنتون هرات با هدف ارتقای سلامت روان، بهبود کیفیت تحصیل و حمایت همهجانبه از محصلان، اعضای هیئت علمی و کارکنان پوهنتون فعالیت میکند. این مرکز در راستای نهادینهسازی فرهنگ مراجعه به مشاور، ارتقای آگاهی روانشناختی و بهبود مستمر کیفیت خدمات، مطابق با پالیسیها و معیارهای وزارت تحصیلات عالی امارت اسلامی افغانستان فعالیت نموده و تلاش مینماید با ایجاد فضای امن و محرمانه، زمینه رشد علمی، فردی و اجتماعی محصلان را فراهم سازد.
مبناء
این رهنمود بر مبنای معیار هشتم چارچوب اعتبار دهی آکادمیک ریاست تضمین کیفیت اعتباردهی وزارت تحصیلات عالی امارت اسلامی افغانستان تدوین گردیده است.
اهداف
این رهنمود جهت نیل به اهداف ذیل ترتیب گردیده است.
- ارائه خدمات مشاوره فردی و آموزشی با رویکرد علمی و انسانی.
- ارتقای مهارتهای زندگی، مدیریت اضطراب، تصمیمگیری و حل مسئله در محصلان.
- پیشگیری از مشکلات روانشناختی (اضطراب تشویش زیاد، افسردگی و غمگینی، خشم شدید)، رفتارهای پرخطر و اختلالات روانی در جامعه آکادمیک.
- فراهم کردن محیط حمایتی و محرمانه (حفظ رازداری، امنیت روانی، فضای خصوصی) برای رشد فردی، اجتماعی و تحصیلی محصلان.
- ترویج آگاهی روانشناختی و بهبود سلامت روان در سطح پوهنتون از طریق برگزاری سمینارها.
- مشخص بودن برنامهها، اهداف، چشم انداز و رسالت مرکز
- این پالیسی با هدف ارتقای کیفیت خدمات، حفاظت از سلامت روان مراجعان و تضمین رعایت استانداردهای علمی و اخلاقی تدوین شده است.
تاریخچه مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات در ماه سنبله سال ۱۳۹۹ توسط برنامه HEDP و همکاری مستقیم پوهنتون هرات در چوکات معاونیت امور محصلان تأسیس گردید. هدف اصلی از ایجاد این مرکز، پاسخگویی به نیازهای روزافزون محصلان در زمینه حمایت روانی، اجتماعی و تحصیلی بوده است. از آغاز فعالیت تاکنون، مرکز مشاوره خدمات متنوعی چون مشاوره فردی و گروهی، برگزاری سمینارها، ورکشاپهای آموزشی، آگاهیدهی در موضوعات سلامت روان و انجام تحقیقات نیازسنجی را ارائه نموده است. این مرکز تلاش دارد فرهنگ مراجعه به مشاور را در میان محصلان نهادینه سازد و با ارتقای سطح آگاهی روانشناختی، زمینههای رشد فردی، اجتماعی و تحصیلی محصلان را فراهم نماید. به همین اساس، مرکز مشاوره پوهنتون هرات بهتدریج جایگاه علمی و اجتماعی خود را بهعنوان یکی از مراجع معتبر مشاوره در سطح افغانستان تثبیت کرده است.
دیدگاه مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات در نظر دارد بهعنوان یک مرجع علمی و مسلکی در عرصه سلامت روان و مشاوره در سطح پوهنتونهای افغانستان شناخته شود. این مرکز میکوشد محیطی سالم، حمایتگر و پویا برای محصلان فراهم آورد؛ جایی که سلامت روان بهعنوان یک ارزش اساسی نهادینه شده و محصلان با برخورداری از مهارتهای روانی– اجتماعی، توانایی مقابله با چالشهای تحصیلی و زندگی را پیدا کنند.
اصطلاحات
اصطلاحات بکار رفته در این رهنمود معانی ذیل را افاده میکنند.
- سلامت روان:
حالتی که فرد احساس آرامش دارد، درست فکر میکند و میتواند با مشکلات زندگی کنار بیاید.
- مشاوره فردی:
گفتوگوی محرمانه بین مشاور و یک نفر برای فهم مشکل و پیدا کردن راهحل.
- مشاوره گروهی:
جلسات مشاوره با چند نفر که مشکلات مشابه دارند و از تجربه هم یاد میگیرند.
- نیازسنجی:
بررسی اینکه فرد دقیقاً به چه نوع کمک روانی نیاز دارد.
- ارزیابی اولیه:
اولین بررسی وضعیت روانی و تحصیلی مراجع برای شناخت مشکل اصلی.
- مداخله مشاورهای:
کمک عملی و هدفمند مشاور برای کاهش مشکل و بهتر شدن حال فرد.
- ارجاع تخصصی:
معرفی مراجع به داکتر یا مرکز تخصصیتر وقتی مشکل فراتر از توان مرکز باشد.
- محرمانگی:
نگهداشتن رازهای مراجع و فاش نکردن اطلاعات او بدون اجازه.
- اصول اخلاقی:
قواعد حرفهای که مشاور برای احترام، انصاف و مسئولیتپذیری رعایت میکند.
- موثریتسنجی:
بررسی اینکه خدمات مشاوره تا چه حد به بهبود حال مراجع کمک کرده است.
وظایف و مسئولیتها
- ارسال فرم نیازسنجی محصلان به منظور ارائه خدمات روانشناختی مورد نیاز محصلان هم از برگزای سمنیارها و هم از جلسات مشاوره تحصیلی و روان درمانی بصورت آنلاین و آفلاین از طریق کانال رسمی مرکز مشاوره، کانال رسمی تلگرامی پوهنتون هرات، گروههای درسی و دیگر بسترهای ارتباطی همچنین به دسترس قرار دادن هارد این فرم به محصلانی که انترنت یا گوشی ندارند بصورت آفلاین هم از طریق خدمات مستقیم مرکز و هم بصورت رسمی با ارسال مکتوب به پوهنحیها.
- پذیرش و معرفی مراجع به جلسات مشاورهای از طریق پوستر تبلیغاتی
- محصلان میتوانند از طریق مراجعه حضوری، تماس تلفنی، ایمیل یا معرفی از سوی پوهنحیها ثبت نام کنند.
- ارسال مکتوب معرفی محصلان نیازمند خدمات مشاوره روانشناختی در پوهنحی های شانزدهگانه.
- رجعت محصلان و مراجعین دارای بیماری های حاد و مزمن روانی به نهادهای ذی دخل مانند سرویس صحت روانی شفاخانه حوزوی هرات.
- آمادهسازی دیتابست ایکسل فرم اولیه مشخصات فردی، و حالات عاطفی محصل جهت درک بهتر تا روانشناس بتواند نیازهای مراجع را به دقت شناسایی کند.
- ثبت و راجستر محصلان در کتاب و استفاده از خدمات مرکز
ارزیابی و برنامه ریزی
روانشناس مرکز جلسات ارزیابی اولیه برگزار میکنند که شامل فرم مشاوره تحصیلی، فرم مشاوره بالینی، و بررسی سوابق تحصیلی و رفتاری است.
بر اساس نتایج ارزیابی، برنامه مشاوره طراحی میشود که بر اساس آن اهداف کوتاهمدت و بلندمدت، تعداد جلسات و نوع فعالیتها مشخص گردد.
ارائه خدمات مشاوره ای
مشاوره فردی: جلسات ۴۵–۶۰ دقیقهای با روانشناس متخصص، شامل راهنمایی، پشتیبانی هیجانی و آموزش مهارتهای مقابلهای.
مشاوره گروهی: ورکشاپها و گروههای حمایتی که هدف آنها افزایش مهارتهای اجتماعی، مهارتهای زندگی، مدیریت اضطراب و پیشگیری از رفتارهای پرخطر است.
جلسات آموزشی: سمینارهای آموزشی تخصصی و عمومی در زمینه اضطراب امتحان، سلامت روان بر اساس احکامات اسلامی، چگونه با انگیزه درس بخوانیم، حمایت روانی اجتماعی محصلان، خلاقیت و نوآوری و توانمندسازی تحصیلی.
روند کاری ارجاع مراجع در مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات به منظور تضمین ارائه خدمات حرفهای و مؤثر، چارچوب روشنی برای ارجاع مراجعانی که نیاز به خدمات تخصصی خارج از توان مرکز دارند، تدوین کرده است. شناسایی موارد نیازمند ارجاع بر اساس ارزیابی دقیق مشاوران صورت میگیرد و مراجعان قبل از هر اقدام از ضرورت، اهداف و روند ارجاع مطلع شده و رضایت آنان اخذ میگردد. ارجاعها تنها به مراکز و متخصصان معتبر و مورد تأیید مرکز انجام میشود و پس از ارجاع، پیگیری لازم برای اطمینان از دریافت خدمات توسط مراجع انجام میشود. تمامی اطلاعات مرتبط با فرآیند ارجاع با رعایت محرمانگی و حریم خصوصی نگهداری میشود.
پیگیری و ارزیابی اثر بخشی
پس از پایان سمینارها و جلسات مشاوره، محصلان مورد ارزیابی و موثریت سنجی مجدد قرار میگیرند تا میزان بهبود و تأثیر خدمات مشخص گردد.
بازخوردها از طریق فرمها موثریت سنجی و مصاحبه جمعآوری و تحلیل میشوند.
دادهها برای بهبود مستمر خدمات روانشناختی و برنامهریزی فعالیتهای آینده استفاده میشوند.
پالیسیهای اداری مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات با هدف ارائه خدمات روانشناسی و مشاوره با کیفیت و رعایت اصول حرفهای، چند خط مشی اداری اصلی دارد. پذیرش مراجعان بر اساس ثبت دقیق اطلاعات اولیه و ارزیابی نیازهای آنان انجام میشود و تمامی اطلاعات محرمانه نگهداشته میشود. مراجعانی که نیاز به خدمات تخصصی خارج از توان مرکز دارند، تنها با اطلاعرسانی و رضایت آنان به مراکز معتبر ارجاع میشوند و پیگیری پس از ارجاع صورت میگیرد. جلسات مشاوره با برنامهریزی مشخص، تعیین اهداف و ارزیابی مستمر اثربخشی برگزار میشوند و کادر مرکز بهطور مداوم از طریق آموزشهای تخصصی و پژوهشهای علمی مهارتهای خود را ارتقا میدهند. نظارت و بازخورد دورهای از مراجعان برای بهبود عملکرد مرکز انجام میشود و تمامی فعالیتها در چارچوب اخلاق حرفهای و استانداردهای علمی صورت میگیرد.
اصول اخلاقی مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات با هدف ارتقای سلامت روان محصلان و فراهمسازی محیطی امن و حمایتگر، تمامی خدمات خود را بر پایه اصول اخلاقی حرفهای ارائه میکند. این اصول شامل احترام به کرامت و نیازهای فردی مراجع، حفظ کامل محرمانگی و حریم خصوصی، و ارائه خدمات توسط مدیر مرکز میباشد. مرکز بر صداقت و شفافیت در اطلاعرسانی به مراجع در مورد اهداف، روند و محدودیتهای مشاوره تأکید دارد و عدالت و بیطرفی را در ارائه خدمات بدون تبعیض رعایت میکند. همچنین، مسئولیتپذیری حرفهای و پیگیری نتایج خدمات از دیگر تعهدات اخلاقی مرکز است. رعایت این اصول نهتنها کیفیت خدمات را تضمین میکند، بلکه به ایجاد اعتماد، کاهش اضطراب و ارتقای سلامت روان محصلان کمک مینماید و نشاندهنده تعهد مرکز به ارزشهای انسانی و علمی است.
برگزاری سمینارها
نیازسنجی از محصلان بصورت آنلاین از بستر گوگل فرم و آفلاین از طریق خدمات مستقیم مرکز و ارسال فرم و ضم مکتوب به آن به پوهنحی ها تا نیازهای روانشناختی محصلان به هدف ارتقای سلامت روان بررسی گردد.
تحلیل کیسهای مشاورهای و نیازهای عاطفی شان که در کدام بخش نیازمند خدمات روانشناسی هستند مانند: یادگیری، انگیزه، حافظه، احساس و ادراک، مدیریت زمان، خلاقیت و نوآوری یا آسیبهای روانشناختی مانند: اضطراب، افسردگی، استرس، وسواس، کمالگرایی، تمامیت خواهی ...
پخش فرم موثریت سنجی برای اشتراککنندهگان از خدمات مرکز بخصوص سمینارها و جلسات مشاوره.
پخش پوسترهای تبلیغاتی قبل از برگزاری سمینار از طریق کانال تلگرامی مرکز مشاوره پوهنتون هرات به هدف آگاهیدهی عامه محصلان و علاقمندان روانشناسی.
مجازات و مکافات مشاوران، روانشناسان در مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات به منظور تضمین رعایت اصول حرفهای، حفظ اخلاق و کیفیت خدمات، چارچوبی روشن برای مجازات و مکافات تدوین کرده است. هرگونه کوتاهی در رعایت محرمانگی، اخلاق حرفهای یا دستورالعملهای مرکز با اقدامات متناسب پاسخ داده میشود، که شامل تذکر شفاهی، تذکر کتبی، تعلیق موقت یا در موارد شدید، قطع همکاری میباشد. در مقابل، رفتار حرفهای، پایبندی به اصول اخلاقی و ارائه خدمات مؤثر با تقدیر رسمی، تشویق و فرصتهای ارتقای حرفهای مکافات داده میشود. این سیاستها بر پایه عدالت، شفافیت و مستندسازی دقیق اعمال میشوند تا هم کارکنان و مشاوران در مسیر توسعه مهارتها و اخلاق حرفهای حرکت کنند و هم محیطی امن، حمایتگر و علمی برای مراجعان فراهم گردد. رعایت این چارچوب، تضمینکننده کیفیت خدمات و ارتقای سلامت روان محصلان و مراجعان مرکز است.
آرشیف مرکز مشاوره پوهنتون هرات
مرکز مشاوره پوهنتون هرات دارای یک آرشیف منظم برای نگهداری تمامی اسناد و پروندههای مراجعان، فرمهای پذیرش و ارزیابی، گزارش جلسات مشاوره و مستندات برنامههای آموزشی و تحقیقی میباشد. تمامی اطلاعات با رعایت محرمانگی و حریم خصوصی نگهداری میشوند و دسترسی به آنها تنها برای کادر مجاز ممکن است. این آرشیف به مرکز کمک میکند خدمات مشاورهای را بهتر مدیریت کرده و کیفیت آن را بهبود بخشد.
منابع انسانی
- روانشناس حرفهای و با تجربه، دارای مدرک معتبر در زمینه روانشناسی.
- مشاور آموزش دیده برای برگزاری سمینارها و جلسات حمایتی.
- کادر اداری برای ثبت، پیگیری و هماهنگی جلسات و مدیریت مستندات.
ابزارها و منابع
- فرمها و دوسیهها برای ارزیابی روانشناختی و تحصیلی محصلان.
- اتاقهای مشاوره مجهز و محرمانه.
- منابع آموزشی، بروشورها و کتابهای مرجع روانشناسی.
- سیستمهای نرمافزاری برای ثبت و غربالگری محصلان.
کاربرد
کاربرد این رهنمود در چهار بخش و ( 18 ) مورد تهیه و ترتیب و بعد از تائید شورای علمی پوهنتون هرات قابل کاربرد و استفاده می باشد.
لینک دانلود این رهنمود