معرفی دیپارتمنت شهر سازی (Urban Planning)

رشته٬‌ی شهر سازی یکی از رشته های جذاب و پر اهمیت بوده که در نیم قرن اخیر توجه بسیاری از متخصصین و کارشناسان را به خود جلب نموده و پوهنتون های مختلفی برای تاسیس و ایجاد این رشته تلاش ورزیده اند. در واقع شهرسازی به شکل نقطه٬‌ی ارتباط و هماهنگ کننده بین علوم مختلف عمل می کند. این رشته، علوم ساینسی و تخنیکی مانند انجینیری سیول(Civil Engineering)؛ انجینیری زیرساخت(Infrastructure Engineering) ، انجینیری نقشه برداری (Cartography Engineering)، انجینیری راه٬‌سازی (Highway Engineering)،  انجینیری ترانسپورت Traffic Engineering))؛  مهندسی معماری (Architectural Engineering) و مهندسی  منظر (Architectural landscape)  را با دانش اجتماعی در یک نقطه تحت نام شهر پیوند می دهد.  

تاریخچه دیپارتمنت شهرسازی

دپیارتمت شهرسازی در سال ۱۳۹۲ ه ش به گونه رسمی در تشکیل پوهنحی انجینیری پوهنتون هرات قرار گرفت.  دیپارتمنت شهرسازی یکی از بخش های کلیدی و مسلکی در انکشاف شهر به شمار میرود. اولین دوره فارغان این دیپارتمنت در سال ۱۳۹۷ به جامعه علمی و مسلکی انجینیری تقدیم شده و الی سال ۱۴۰۳، این دیپارتمنت قادر به فراغت ۷ دوره از محصلین شده است.  

دیدگاه دیپارتمنت شهرسازی

دیپارتمنت شهرسازی پوهنحی انجینیری می‌خواهد با تربیت متخصصین شهرسازی از طریق تدریس، تولید دانش شهرسازی از طریق تحقیق و عرضه خدمات کاربردی به سکتورها و ادارات مرتبط با امور شهری به یک دیپارتمنت پیشگام و معتبر در سطح محلی تبدیل گردد.

ماموریت دیپارتمنت شهرسازی

دیپارتمنت شهرسازی پوهنحی انجینیری متعهد است با ارائه آموزش‌های باکیفیت برای تربیت متخصصان شهرسازی، انجام تحقیقات علمی به‌منظور توسعه دانش و نوآوری در عرصه شهرسازی، و همکاری موثر با نهادهای محلی به حل مسائل انکشاف شهری کمک نماید.

اهداف دیپارتمنت شهرسازی

اهداف استراتیژیک دیپارتمنت شهرسازی براساس اهداف نه گانه پوهنحی انجینیری

دیپارتمنت شهرسازی اهداف استراتیژیک خود را بعد از تجزیه وتحلیل های دقیق اطلاعات مشخص کرده است. این پروسه شامل مطالعه و بررسی پلان ها و استراتیژی های ارائه شده توسط پوهنحی انجینیری، تجزیه و تحلیلی از نیاز های دیپارتمنت، مشوره با محصلان، استادان و کارمندان پوهنحی، اخذ نظرات ادارات و ارگان های امارتی و خصوصی می باشد.

ارتقای برنامه‌های تحقیقاتی و تولید علم در حوزه‌های انجینیری

• راه‌اندازی گروه‌های تحقیقاتی تخصصی برای بررسی چالش‌های شهری، از جمله عدالت فضایی و اجتماعی.
• اولویت‌های تحقیقاتی دیپارتمنت در حوزه‌هایی مانند برنامه‌ریزی کاربری اراضی و مدیریت توسعه شهری.
• ایجاد بانک اطلاعاتی برای مستندسازی و اشتراک‌گذاری نتایج تحقیقات علمی

به‌روزسانی و گسترش رشته‌های تخصصی انجینیری مطابق با نیازهای جامعه

• بازنگری برنامه درسی و افزودن موضوعات جدیدی همچون شهرسازی هوشمند و مدیریت بحران شهری.
• توسعه میان‌رشته‌ای در همکاری با ادارات برای تقویت دیدگاه جامع در مسائل شهری.

افزایش توانمندی علمی و مدیریتی اعضای هیئت علمی و کادر اداری

• برگزاری دوره‌های آموزشی مدیریتی و پژوهشی برای اساتید.
• تشویق اساتید به شرکت در کنفرانس‌ها و کارگاه‌های علمی ملی و بین‌المللی.
• اجرای سیستم ارزیابی عملکرد برای بهبود توانمندی علمی و مدیریتی کادر دیپارتمنت.

مدیریت شفاف و حذف فساد در امور اداری و آموزشی

• دیجیتالی‌سازی فرآیندهای اداری و آموزشی برای افزایش شفافیت.
• تدوین و اجرای سیاست‌های نظارتی دقیق در امور مالی و آموزشی.
• تشکیل کمیته نظارت داخلی برای ارزیابی و اصلاح عملکرد.

ارتقای کیفیت آموزش‌های فنی و انجینیری

•   برگزاری جلسات عملی و کارگاه‌های تخصصی در ارتباط با مسائل شهری واقعی.

•   استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته مانند نرم‌افزارهای مدل‌سازی و شبیه‌سازی شهری در آموزش.

•   اجرای سیستم بازخورد مستمر از محصلان برای بهبود کیفیت تدریس

توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی و تحقیقاتی

•     ایجاد یا به‌روزرسانی آزمایشگاه‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند GIS، سیستم‌های اطلاعات شهری و طراحی شهری.

•   تأمین و به‌کارگیری تجهیزات و نرم‌افزارهای پیشرفته برای تحقیقات شهری.

•   ایجاد فضای تحقیقاتی برای انجام پروژه‌های میان‌رشته‌ای

گسترش همکاری‌های علمی با نهادهای ملی و بین‌المللی

•   همکاری با سازمان‌های مرتبط با برنامه‌ریزی و مدیریت شهری.

•   دعوت از کارشناسان ملی و بین‌المللی برای برگزاری سمینارها و کارگاه‌های آموزشی.

•   مشارکت در پروژه‌های تحقیقاتی مشترک با نهادهای داخلی و خارجی.

ارتقای دسترسی به تحصیلات و خدمات رفاهی برای محصلان انجینیری

•   ارائه مشاوره‌های تحصیلی و شغلی برای محصلان دیپارتمنت شهرسازی.

•   بهبود زیرساخت‌های خدماتی مانند امکانات مطالعه و دسترسی به منابع علمی.

•   تسهیل دسترسی به بورسیه‌ها تحصیلی

 

مضامین دیپارتمنت شهرسازی

یکی از جمله اسباب پیشرفت کیفی دیپارتمنت ها، موجودیت کاریکولم های معیاری و بروز شده می باشد که خوشبختانه کریکولم دیپارتمت شهرسازی در سال ۱۳۹۸ در قالب برنامه ملی بازنگری و انکشاف نصاب تحصیلی پوهنتون های کشورمورد تایید قرار گرفته که این نصاب بامعیارات جهانی برابر است.

مضامین دیپارتمنت شهرسازی که در طول چهار سال یا هشت سمستر خوانده میشود با کود مضمون، نوع مضمون، اسم مضمون و تعداد کریدت های آن در سمستر متذکره در جدول های ذیل به صورت مشرح و واضح ذکر شده است.

البته اخیرا پروسه ملی بازنگری نص اب در جریان بوده و عنقریب نصاب بازنگری شده مورد فیصله قرار می گیرد که از این حیث، نصاب دیپارتمنت شهرسازی موثر تر از قبل به تربیت جامعه تخصصی شهرسازی ادامه خواهد داد.

 

اعضای کادر علمی دیپارتمنت شهرسازی

در حال حاضر دیپارتمنت شهرسازی دارای شش تن کادر علمی با درجه های علمی دوکتورا، ماستری و لیسانس می باشد. طوریکه در دیپارتمنت شهرسازی، یک استاد به سویه دکتورا، یک استاد به سویه ماستر، سه استاد به سویه لیسانس و یک استاد نیز مصروف اکمال دوره دکتورا می باشد. از نظر رُتب علمی نیز، در دیپارتمنت شهرسازی یک تن از استادان دارای رتبه علمی پوهندوی، یک تن دارای رتبه علمی پوهنمل، یک تن دارای رتبه علمی پوهنیار و سه تن استاد با رتبه علمی نامزد پوهنیار مشغول ایفای وظیفه می باشند. البته استادان این دیپارتمنت تجربه کار عملی - حرفه­ای در بخش های مختلف شهرسازی و همکاری دوامدار با ادارات سکتوری و مرتبط با موضوعات شهری را در سابقه کاری خویش دارند.  مشخصات تفصیلی اساتید دیپارتمنت شهرسازی قرار ذیل می باشد.

ردیف	نام	رتبۀ علمی	درجۀ علمی	محل تحصیل	تجربه کاری	ملاحظات
1	پاسون عارفی	پوهنمل	ماستر	افغانستان، ایتالیا	۱۱ سال	ریس پوهنحی
2	غلام فاروق ندیم	پوهندوی	دوکتورا	افغانستان، ایتالیا، ایران	۱۳ سال	آمر دیپارتمنت
3	مجیب الرحمن جامی	پوهنیار	محصل دوکتورا	افغانستان، ایتالیا، ترکیه	۱۱ سال	محصل دوره دکتورا
4	همایون وحیدی	نامزد پوهنیار	لیسانس	افغانستان	۴ سال	استاد
5	جلیل احمد ذاکری	نامزد پوهنیار	لیسانس	افغانستان	۳ سال	استاد
۶	شکیب میرزایی	نامزد پوهنیار	لیسانس	افغانستان	۲ سال	استاد

 آمار محصلان برحال دیپارتمنت شهرسازی

دیپارتمنت شهرسازی فعلا در سمستر بهاری ۱۴۰۴ دارای  ۹۲ محصل برحال می باشد که در جدول زیر به تفکیک صنوف تحصیلی مشخص شده است.

دیپارتمنت	صنف اول	صنف دوم	صنف سوم	صنف چهارم	مجموعه
شهرسازی	۲۱	۲۳	۱۹	۲۹	۹۲