استراتیژیک پلان پوهنحی:

مقدمه    

خداوند منان را سپاس گذارم که توفیق عنایت فرمود تا پلان راهبردی پنج ساله پوهنحی طب پوهنتون را جهت ارتقاء کمی و کیفی این نهاد برای رسیدن به اهداف عالیه که همانا تلاش در جهت سلامت جامعه و نجات جان انسان است تدوین و ترتیب نمائیم.

بر اساس نظریه های جدید مدیریتی هر سازمان و موءسسه منجمله موءسسات تحصیلات عالی نیازمند الگوهای برای پلانگذاری و پیشبرد فعالیت های آن موءسسه است. بر اساس این الگو ها مدیران وضع موجود موسسه خود را ارزیابی نموده، نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی نموده، فرصت ها و تهدید های محیطی را مشخص می نماید امکانات و منابع را الویت بندی نموده و بر اساس آن ستراتیژی راهبردی معینی را تدوین و در روشنی آن با یک نگاه نظام مند اداره و موءسسه مربوط را به سمت اهداف و آرمان های معین و مشخص سوق می دهد.

پلان ستراتیژیک پوهنحی طب نیز بر اساس همین الگو تدوین یافته است و محتوای اسناد این پلان راهبردی در مطابقت با استراتیژیک پلان ریاست محترم پوهنتون هرات و پلان ستراتیژیک مقام محترم وزارت تحصیلات عالی تدوین و ترتیب گردیده است. از آنجائیکه نظام های آموزشی زنده و پویا همیشه برای ارتقاء کیفیت تلاش مستمر می نمایند و حرکت بالنده را در جهت پیشرفت و ارتقاء، رسالت خود می دانند لذا پوهنحی طب پوهنتون هرات وظیفه خود می داند تا پلان ستراتیژیک این پوهنحی را با توجه به واقعیت های عینی جامعه در جهت عرضه خدمات تعلیمی و تحصیلی برای جوانان کشور ترتیب نماید. امید است این پلان که یک برنامه جامع پنج ساله است ما را یاری نماید تا با گام های متین و استوار به سوی اهداف عالیه که همانا ارتقاء ظرفیت در همه عرصه ها هست حرکت نمائیم. امیدواریم که این پلان راهبردی ما را در راه رسیدن به موفقیت های علمی، آموزشی و تحقیقی در سطح ملی و بین المللی و در نتیجه رفاه و سلامت جامعه از طریق عرضه خدمات صحی معیاری، برتر و بهتر یاری نماید.

جهت تطبیق و عملی شدن بهتر این پلان با توجه به ظرفیت ها و پتناسیل موجود در این نهاد پلان ها و برنامه های کاری کوتاه مدت یک ساله و پلان های انفرادی همآهنگ با برنامه های ملی توسعوی و تخصصی در حوزه آموزش عالی نیز تدوین گردیده است.

پوهنحی طب پوهنتون هرات بنا بر نیاز مبرم، اهمیت ، الویت تحصیلی و تقاضاهای مکرر مردمان این سرزمین و ادارۀ محلی در سال 1369 در چوکات وزارت صحت عامه وقت تأسیس و بعدآ در سال 1379 به وزارت محترم تحصیلات عالی مدغم گردید. این پوهنحی از بدو تاءسیس مراحل تکاملی خودرا پیموده و در حال حاضر دارای دارای هفت دیپارتمنت است شامل دیپارتمنت های پاراکلینیک، اناتومی، هستوپتالوژی، صحت عامه و امراض ساری، اطفال، داخله و جراحی می باشد. فعلاً این پوهنحی دارای یک پولی کلینیک کدری نیز میباشد. تعداد کثیری از داکتران جوان در این پوهنحی پرورش یافته که بعدا به سمت های مهم دولتی و خصوصی گماشته شده اند. این پوهنحی فعلاً دارای 51 استاد به مقاطع؛ دکتورا (یک نفر)، ماستر (24 نفر) و لیسانس (26 نفر) می باشد. استادان این پوهنحی دارای رتب علمی پوهاند (دونفر) پوهنوال (دو نفر)، پوهندوی (شش نفر)، پوهنمل (10 نفر)، پوهنیار (17 نفر)، پوهیالی (10 نفر) و نامزد پوهیالی (چهار نفر) می باشند.

رسالت

     پوهنحی طب معالجوی متعهد به انکشاف صحت و آسایش مردمان این سرزمین از طریق تحصیلات عالی، تحقیقات علمی، فعالیت های  مسلکی وارائه خدمات به جامعه می باشد.

چشم انداز

ارتقای سطح آموزشی از لحاظ کیفی و کمی مطابق به استاندارد های بین المللی با در نظر گرفتن نیاز های جامعه برای انکشاف صحت، تولید علم، حفظ صحت عامه و توسعه خدمات طبی به سطح ولایت هرات و کشور با یک شعار "ثروت صحی، ثروت ملی". ترویج فرهنگ صحت واحد و ایجاد زمینه تحقیقات به شکل هماهنگ در قسمت طب انسانی.

ارزش ها و اصول حاکم

     این پوهنحی سعی می ورزد هر قدمی که بر می دارد از جمله تعمیم و ترویج دانش جدید و اکتشافات همزمان از لحاظ اجتماعی و اصول فنی در مطابقت باشد که از این طریق این پوهنحی در انکشاف منابع انسانی عالی و تکنالوژی جدید و پخش آنها برای خدمت به جامعه و مردم کشور نهایت  تلاش می نماید.

  1. تخصص گرائی و شایسته سالاری.
  2. تعهد و مسئولیت پذیری.
  3. ابتکار و نوآوری در فعالیت های تحصیلی و تحقیقی.
  4. توجه به کیفیت در همه ابعاد و فعالیت های این پوهنحی.
  5. تاکید بر روحیه همکاری و کار گروپی.
  6. تاکید بر احترام متقابل در تمام سطوح.

اهداف

  1. فراهم نمودن زمینه تحصیلات عالی مسلکی در بخش های مختلف طب معالجوی برای محصلان و استادان شامل پروگرام
  2. تربیه نسل متخصص از لحاظ علمی و عملی (مانند بلند بردن سطح آگاهی آنها در مورد چگونگی وقایه، کنترل، تشخیص و تداوی امراض مختلف).
  3. فراهم آوری تسهیلات برای فراگیری متودولوژی تحقیق و پیشبرد تحقیقات علمی در طب معالجوی
  4. آموزش، توسعه و ترویج علوم اختصاصی و انتقال تکنالوژی به متخصصین و دکتوران جوان در همکاری با ریاست صحت عامه ولایت هرات و ولایات همجوار.
  5. کمک برای ایجاد سیستم خدمات صحی استندرد در سطح کشور.
  6. کمک به جلوگیری از امراض و ارزیابی فکتور های خطر خصوصاً در بخش امراض انتانی، Biosecurity، Vaccinology and Therapeutic/Antimicrobial use
  7. حفظ و ارتقا جایگاه اجتماعی پوهنحی.

نقاط قوت

  • در زمینه تحصیلی
  • وجود دیپارتمنت های مهم با توجه به نیازهای کادری در کشور 
  • داشتن لابراتوار های تقریبا مجهز مایکروبیولوژی، پتالوژی و فیزیک
  • موجودیت پولی کلینیک کدری در چوکات پوهنحی
  • وجود کتابخانه با تعداد چند هزار کتاب در سطح پوهنحی
  • موجودیت اطاق کمپیوتر و انترنیت برای محصلان
  • موجودیت کمپیوتر و انترنیت در تمام دیپارتمنت ها برای انجام کار های تحقیقی اساتید و تهیۀ لکچر نوت ها
  • موجودیت کامپیوتر و پراجکتور برای ارائه دروس به شکل پاورپوینت
  • موجودیت اتاق های جداگانه برای هر دیپارتمنت برای کارهای اداری و تحقیقی
  • در زمینه تحقیقی
  • وجود محصلان علاقمند به مشارکت در کارهای تحقیقی
  • وجود توانایی های باالقوه در انجام طرح ها و پروژه های تحقیقاتی کاربردی
  • همکاری ریاست صحت عامه و سازمان صحی جهان برای انجام تحقیقات
  • موجودیت بستر مناسب برای تحقیق در زمینۀ امراض مختلف خصوصا امراض انتانی
  • در زمینه نقش پوهنحی در جامعه
  • وجود ظرفیت باالقوه برای گسترش همکاری با محیط
  • اطلاع رسانی در بارۀ امراض نو ظهور
  • ایجاد کمیته های اجتماعی و برقراری ارتباط با جامعه
  • تدویز کنفرانس های علمی تحقیقی در سطح ملی و ولایتی برای اطباء جوان
  • در زمینه مدیریت و منابع بشری
  • اعضای کادر علمی با تجربه و موفق
  • داشتن کدر علمی متخصص، جوان و کارآمد
  • بهره مندی نسبی از  انترنت
  • وجود دیدگاه های استراتژیک در پوهنحی
  • وجود کمیته های مختلفه در سطح پوهنحی
  • موجودیت روحیه همکاری و احترام متقابل بین اساتید و کارمندان این پوهنحی

نقاط ضعف

  • در زمینه تحصیلی
  • نداشتن شفاخانه کدری جهت فراگیری بهتر بخش عملی مضامین
  • عدم موجودیت تحصیلات در سطوح بالاتر
  • کمبود لابراتوار ها در زمینه انجام کار های عملی مرتبط با مضامین مختلف این پوهنحی
  • فقدان رشته ها و دیپارتمنت های جدید تحصیلی
  • معرفی بیش از حد محصلان در مقطع تحصیلی لیسانس
  • ناکافی بودن فضای فیزیکی مورد نیاز برای ارائه خدمات تحصیلی
  • عدم موجودیت امکانات مناسب در ارائه خدمات تحصیلی
  • عدم تناسب تعداد محصلین و اساتید
  • عدم موجودیت affiliation با پوهنتون ها و مراکز علمی بین المللی
  • در زمینه تحقیق
  • کمبود کتب جدید النشر و تخصصی مورد نیاز و ضعف کتابخانه در ارائه منابع تحقیقاتی
  • کمبود کتابهای به روز شده و update برای تحقیق و مطالعات بیرونی و عمومی محصلان
  • عدم موجودیت مجله علمی و تحقیقی در پوهنحی و دیپارتمنت ها
  • تمرکز بیش از حد بر تدریس نسبت به تحقیق و کمبود دیپارتمنت های تحقیقی در پوهنحی
  • عدم موجودیت لابراتوار های مجهز جهت انجام دادن پروسه های تحقیقی
  • نبود تشکیل غرض فعال نگه داشتن کتابخانه و فضای فیزیکی ناکافی برای کتابخانه
  • عدم دسترسی مناسب به اینترنت به منظور استفاده از منابع باالقوه جدید علمی و تحقیقی
  • هماهنگی ناکافی بین کار ستاژران و پوهنحی به دلیل نبود شفاخانه کادری و کمبود استاد
  • در زمینه نقش پوهنحی در جامعه
  • ناکافی بودن ارتباطات متوقعه پوهنحی با جامعه
  • ضعف در ارائه خدمات عملی در داخل پولی کلینیک کدری پوهنحی طب برای مردم
  • در زمینه مدیریت و منابع بشری
  • کمبود اعضای کدر علمی به دلیل کمبود در تشکیل
  •  پایین بودن رتب علمی اساتید
  • عدم موجودیت امکانات برای استفاده از شیوه های جدید تدریس ( OBE، SCL و PBL)
  • کمبود تجهیزات و امکانات
  • ناکافی بودن فرهنگ مباحثه علمی در اعضای کدر علمی و محصلان
  • کمبود شدید فضای فیزیکی تحصیلی و تحقیقی در پوهنحی
  •  

فرصت ها

  • در زمینه تحصیلی
    • افزایش رجحان و تمایل شفاخانه ها و مراکز صحی خصوصی به استخدام افراد تحصیل کرده و مسلکی
    • علاقه مندی به تحصیلات عالی در بین محصلان
    • موجودیت بورسیه های تحصیلی
    • موجودیت لکچر نوت های بروز شده و مناسب به نیازمندی های فعلی طبی و اجتماعی
    • موجودیت امکانات مناسب و اساسی در صنوف برای پیشبرد دروس به شکلی الکترونیکی
    • موجودیت کادر علمی به درجات و رتب علمی بالا و توانایی راه اندازی پروگرام ماستری در سطج پوهنحی خصوصا در رشتۀ صحت عامه
  • در زمینه تحقیقی
    • شناخت پرابلم های موجود جامعه جهت انجام تحقیقات گسترده در قسمت امراض مختلف
    • موجودیت بستر مناسب تحقیقی در شفاخانۀ حوزوی هرات و شفاخانه های خصوصی در شهر هرات
    • موجودیت انگیزه های قوی برای انجام تحقیقات علمی که نتیجتاً روی حل پرابلم ها و سطح صحت و کیفیت زندگی باشندگان هرات و به صورت کل کشور تأثیر گذار باشد.
  • در زمینه نقش پوهنحی در جامعه
    • وجود زمینه همکاری های علمی با پوهنتون های داخلی و خارجی
    • موجودیت ارتباطات صمیمی و نزدیک با ریاست صحت، شفاخانه حوزه وی و کلینیک های خصوصی در سطح شهر و ولایات همجوار
    • موقعیت استراتژیک ولایت هرات
    • اعتبار پوهنحی در سطح جامعه بنا بر داشتن کدر های متخصص و مجرب در هر رشته
  • در زمینه مدیریت و منابع بشری
    • انکشاف امکانات و زیرساخت های ارتباطی و معلوماتی
    • وجود زمینه های استفاده از بورسیه های تحصیلی داخلی و خارجی برای استادان غرض تحصیل در سطوح بالاتر

 

تهدیدها

تهدید های موجود را می توان در سطوح زیر برجسته نمود.

  • در زمینه تحصیلی
    • عدم موجودیت یک نظام بودجوی شفاف
    • نبود استقلالیت مالی در زمینه عواید و مصارف
    • بیروکراسی و موجودیت پروسیجر های پیچیده و طویل برای فعالیت های علمی-اکادمیک
    • وجود سیستم تصمیم گیری متمرکز در نهادهای تحصیلات عالی
    • تاکید تطبیق نصاب تحصیلی مشابه و یکسان در همه پوهنحی های طب در کشور
    • معرفی تعداد زیاد محصلان به این پوهنحی از طریق کانکور
    • عدم کمک یا همکاری سازمان های بین المللی صحی با این پوهنحی در پروسه تدریس و تحقیق
  • در زمینه تحقیقی
    • نبود زمینه های مناسب تحقیقی برای اساتید منجمله عدم موجودیت شفاخانه کادری و لابراتوار های مجهز
    • نبود سهم بودجه وی برای انجام پروژه های تحقیقی
    • عدم وجود روحیه همکاری در میان موسسات (به ویژه سکتور خصوصی) برای تکمیل پروژه های تحقیقی
    • نبود استقلالیت پوهنتونی در زمینه عواید و مخارج
    • عدم دسترسی به ژرنال های علمی ملی و بین المللی و نتایج تحقیقات علمی در دنیا
    • عدم دسترسی مناسب به تسهیلات IT
  • در زمینه نقش پوهنحی در جامعه
    • فقدان توجه لازم به منزلت و جایگاه پوهنتون ها
    • نداشتن سهم در توسعه و ترویج علوم و تکنالوژی مربوط به طب معالجوی در سطح جامعه
  • در زمینه مدیریت و منابع بشری
    • مداخله جریان های سیاسی، شخصیت ها و افراد در امور مربوط به پوهنحی
    • به چالش کشیدن قوانین، لوایح و قواعد در سطوح مختلف
    • وابستگی کامل پوهنحی و پوهنتون به بورسیه های تحصیلی خارجی غرض ارتقاء سطح تحصیلی کادر علمی
    • عدم توجه به نیازمندی های علمی پوهنحی در رابطه با ارائه بورسیه ها
    • کمبود پروگرام های آموزشی و ارتقاء ظرفیت برای کادر اداری پوهنحی
    • نبود یک سیستم دیتابیس منسجم و منظم در سطح پوهنحی و پوهنتون
    • عدم تکافوی بودجه وی پوهنتون ها
    • نبود استقلالیت لازم  در زمینه عواید و مخارج

 

 

 

پالیسی و استراتژی ها

پالیسی ها و استراتژی نقش اساسی و محوری در تصمیم گیری ایفا نموده و به همین دلیل از اهمیت بالایی برخوردار می باشند. شناسایی این پالیسی ها و استراتژی ها یکی از مهمترین مراحل برای اشتراک کنندگان در پلانگذاری استراتژیک و به مثابه قلب پروسه آن پلانگذاری محسوب می شود.

استراتژی و پالیسی های پوهنحی طب معالجوی با توجه به امکانات موجود به شرح ذیل عنوان می گردد:

  • اعضای کادر علمی قابل و شایسته با تأکید بر رتب علمی بالا
  • فضای فیزیکی و تجهیزاتی
  • تعامل پوهنحی با محیط در سطح ملی، منطقه ای و جهانی
  • اولویت بخشی به تحقیق تقاضا محور
  • ابتکار و  نوآوری در فعالیت های تحصیلی و یادگیری
  • تولید علم و دانش
  • سیستم تضمین و ارتقاء کیفیت
    • استراتژی های اعضای کادر علمی قابل و شایسته با تأکید بر رتب علمی بالا:
      • ایجاد دیپارتمنت های جدید
      • فراهم سازی امکانات تحصیلی بالاتر برای اعضای کادر علمی (ماستری و دوکتورا)
      • چاپ و نشر مجله علمی و تحقیقی
      • تسهیل اشتراک در سمینارهای و کنفرانس های داخلی و بین المللی
      • اعطای امکانات و امتیازات
      • تلاش در جهت طرح پیشنهادها غرض اصلاحات در قوانین و مقررات سیستم تدریس و ارتقاء رتب علمی
      • کاهش ساعات تدریسی استادان و زمینه سازی استفاده هر چه بیشتر اعضای کدر علمی از فرصت های مطالعاتی و تحقیقی
      • جذب و حفظ اعضای کادر علمی توانمند
    • استراتژی های فضای فیزیکی و تجهیزاتی:
      • کوشش جهت اعمار هر چه زودتر شفاخانۀ کدری و تعمیر تدریسی پوهنحی
      • کوشش جهت حل مشکلات موجود محیط فزیکی تدریس
      • توسعه امکانات تأسیساتی ساختمان پوهنحی
      • معیاری ساختن دفاتر اداری و صنوف پوهنحی
      • تجهیز پوهنحی به تکنالوژی نوین تحصیلی و کمک تحصیلی
      • تجهیز منابع و مراجع معلوماتی پوهنحی
      • انکشاف و تجهیز مبلمان اداری پوهنحی
    • استراتژی نقش و پویایی پوهنحی در جامعه به سطح ملی، منطقه ای و جهانی:
      • گسترش همکاری های علمی و تحقیقاتی با سایر مراکز در سطح ملی، منطقه ای و جهانی (با اولویت کشورهایی که دارای توأمیت علمی با پوهنحی می باشند)
      • استفاده از موقعیت مناسب ولایت هرات برای تولید علم در زمینۀ امراض اندیمیک و اطلاع رسانی به جامعه
      • ارایه خدمات علمی و مشاوره ای به جامعه و مخاطبین
      • شناسایی دوامدار نیازهای محیطی در زمینه رشته های مربوط به پوهنحی
    • استراتژی های اولویت بخشی به تحقیق تقاضا محور:
      • توجه به نیازهای تحقیقی در سطح محلی، ملی و منطقه ای
      • ایجاد آمادگی در منابع بشری برای پاسخ گویی به تقاضاهای تحقیقی
      • ایجاد، توسعه و متناسب سازی تحصیلات به سویه لیسانس در راستای نیازهای جامعه
      • ایجاد و توسعه همکاری های تحقیقاتی و ارتقاء ظرفیت مشترک با موسسات و ادارات اجرایی
      • ایجاد و توسعه مراکز تحقیقاتی و مشاوره ای در پوهنحی
      • تمرکز و نظارت بیشتر روی پروگرام های ستاژ محصلین و تاءکید بر کیفیت جهت بالا بردن ظرفیت و آماده سازی ستاژران به پروگرام اکمال تخصص.
      • ایجاد برنامۀ اکمال تخصص در چوکات پوهنحی طب و شفاخانۀ کدری پوهنحی
    • استراتژی های ابتکار و نوآوری در فعالیت های تحصیلی و یادگیری
      • توسعه روش های نوین تدریس و یادگیری به خصوص شیوه های تدریس بر مبنای نتایج و پیامد، تدریس محصل محور و تدریس بر مبنای مشکل.
      • ایجاد و گسترش آموزش های عملی و پراکتیکی
    • استراتژی های ارتقاء روحیه خودباوری و ابتکار در محصلین
      • تقویت توان رهبری در محصلین
      • شناسایی دوامدار محصلین مبتکر و خلاق
      • تشویق محصلین به خلق افکار و ایده های جدید
      • تشویق و فعال سازی محصلین جهت اجرای برخی از فعالیت های تحقیقی زیر نظر اساتید و تلاش در جهت ایجادسیستم آموزشی پژوهش محور
      • ایجاد نمایشگاه ها و سیمینار ها توسط محصلین
      • راه اندازی ورکشاپ ها و تورهای علمی برای محصلین برای فراگیری دانش و اطلاع رسانی در سطح جامعه
    • استراتژی های تولید علم و دانش
      • تشویق و ترغیب اعضای کدر علمی و محصلین به تألیف و ترجمه کتاب، مقاله و شرکت در مجامع علمی داخلی و خارجی
      • ترغیب اعضای کدر علمی به انجام طرح ها و پروژه های تحقیقاتی بنیادی
      • ایجاد و گسترش فرهنگ مباحثه علمی میان اعضای کدر علمی با اشتراک محصلین
    • استراتژی های سیستم تضمین و ارتقاء کیفیت:
      • ارتقاء سطح کیفی پروگرام های تحصیلی و تحقیقی
      • ارتقاء کیفیت منابع و مراجع معلوماتی (دسترسی به منابع جدید کتابخانه ای و انترنت)
      • بهره مندی از دانش آموختگان در جهت بهبود کیفیت فعالیت های پوهنحی
      • جذب محصلین برخوردار از توانمندی های علمی برای تحصیلات ماستری