آمریت کتابخانه مرکزی پوهنتون هرات

تمدن کتابخانه ها بعنوان حافظان علم  و فرهنگ و گنجینه دانش بشری ، از ارگانهای  اساسی  و بسیار مهم هر جامعۀ محسوب می گردند  که کار عظیم  خدمت رسانی فرهنگی را بعهده دارند. هدفها و رسالت‌ کتابخانه های پوهنتون  در راستاي‌ تحقق‌ هدفها و رسالت‌ پوهنتون هاست‌. اين‌ همسويي‌ در رسالت‌ها و هدفها بر اهميت‌ کتابخانه‌ها افزوده‌ است‌ به‌ صورتي‌ كه‌ نمي‌توان‌ پوهنتونی را، بدون‌ آنكه‌ از كتابخانه‌هاي‌ كارآمد برخوردار باشد، نهادي‌ مؤفق‌ و مؤثر ارزيابي‌ كرد. در راستای  ایفای این نقش  مهم ، کتابخانه های  پوهنتون ها از وسیعترین  گروه های  خادمان توسعۀ فرهنگی، رشد دانش و تکنالوژی و تعالی شخصیت و مقام انسانی و بهترین عامل انکشاف جوامع بشری می باشد تا آن حد که  شاید  بتوان  گفت، کتابخانه قلب پوهنتون  است .

کتابخانه مرکزی  پوهنتون هرات مجموعه ای  است زیر نظر معاونیت  محترم مالی واداری  که همه ساله با پلان کاری مشخص  و فعالیت های جدی و مستمر خویش  منابع مورد نیاز محققین اعم ازاستادان محترم ،کارمندان ومحصلین برحال پوهنتون هرات  را  تأمین  می نماید . چارت تشکیلاتی این مرکز قرارذیل است:

آمریت کتابخانه مرکزی(بست 3)

مدیریت کارت کتلاک(بست 5)

کتابدار(بست 7)   

صحاف(بست 7)

 معتمد جنسی (بست 7)  

 صفاکار(بست 8)                               

در سال 1367 همزمان باتأسیس پوهنتون هرات در ساحة کنونی پوهنحی تعلیم و تربیه تأسیس  و فعالیت رسمی خود را آغاز نمود و ازسال  1380 تااکنون به سبب ضیقی جای به ساحات مختلفی؛ از جمله: آب بخش باد مرغان ،ساحة کتابخانۀ عامه، جنوب تعمیر مقام ولایت(نندارتون)، تپة ارغوان در شمال پوهنتون هرات و بعداً داخل ریاست پوهنتون به تعمیر پوهنحئی هنرها  انتقال یافته است.

مدیریت این کتابخانه از بدو تأسیس تا اکنون برآن است تاهرچه بیشتروبهتر  خدمات عرضة کتاب را همه روزه برای مراجعه کننده گان اعم ازمحصلین پوهنحئی های 16 گانه ،اساتید محترم ،کارمندان ریاست پوهنتون ومحصلین موسسات تحصیلات عالی خصوصی در بخش های ذیل ، طبق قوانین موجودة کتابخانه های مرکزی پوهنتونهای افغانستان ارائه نماید.

 

کتابخانه مرکزی دربخش های ذیل ارائه خدمات مینماید:

  1. بخش توزیع وامانت دهی :

درین بخش منابع مورد نیازمراجعین ازپوهنحئی های 16گانه توزیع وبه امانت داده میشود.توزیع فورم تعهدنامه ،تهیه کارت عضویت وتوزیع کارت عضویت ازجمله وظایف مسئولین این بخش میباشد. درصورت گذشتن ازموعد برگشت  کتاب ، مفقود شدن و یا استهلاک آن  نظر به مقرره کتابخانه بااعضا کتابخانه برخورد صورت میگیرد.اعضا بارویت کارت عضویت ازمنابع استفاده مینماید. هر عضو کتابخانه میتواند بارویت کارت عضویت خویش بااستفاده ازچهارپایه کامپیوتر ازطریق سیستم مدیریت کتابها (دیتابس) به منبع مورد نظر خویش دست یابد.  .

 بخش کارت کتلاک (مدیریت فنی):

تمام اموری که برای تهیه وخرید موادکتابخانه، فهرست نویسی،رده بندی وآماده سازی منابع برای گذاشتن درقفسه ها ودیگرفضاهای فزیکی انجام میشود شامل خدمات فنی کتابداری میباشد که دربخش مدیریت کارت کتلاک انجام میپذیرد.

  1. بخش مرجع (رفرنس)

در این بخش کتب مرجع نگهداری می شوند.کتاب مرجع کتابی است که امانت داده نمی شود و باید در محل کتابخانه مورد استفاده قرار گیرد. دائره المعارفها, واژه نامه ها, فرهنگها, اطلسها, زندگینامه ها, سالنامه ها و ... از جمله منابع مرجع محسوب می شوند.

  1. بخش افغانستان شناسی:

این بخش شامل کتابهای است که موضوعات آن دررابطه به افغانستان بوده ومعلومات عمومی درمورد افغانستان ارائه مینماید.

 

  1. بخش روزنامه ها، مجلات و کلکسیونها:

این بخش دارای130 عنوان نشریه در زمینه های علمی، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی برای مطالعه علاقمندان  می باشد.

  1. بخش زبان آلمانی:

بخش زبان آلمانی کتابخانه مرکزی نیز باحمایت های مقامات ریاست پوهنتون ازطرف آلمان ها بصورت کامل مجهز گردیده وآماده ارائه خدمات به مراجعین گردیده است که شامل خدمات انترنتی ودارای   4000  جلد کتاب به زبان آلمانی میباشد.

  1. بخش زبان انگلیسی:

درین بخش به تعداد 2000 جلد کتاب درموضوعات مختلف به زبان انگلیسی موجود است که بعد ازثبت وراجستریشن درکمپیوتر لیست آن درخدمت مراجعین قرار دارد .

  1.    بخش زبان پشتو:

این بخش نیزشامل 700 جلد کتاب به زبان پشتو بوده که موضوعات آن متفاوت میباشد و همه روزه  برای مراجعین توزیع میگردد.

9-بخش رساله های علمی استادان ومونوگرافهای محصلین:بصورت مجموعی به تعداد 12068 جلد رساله های علمی استادان ومونوگرافهای محصلین کد گذاری وشماره بندی شده ،ثبت دیتابیس بوده وبصورت منظم درقفسه ها ترتیب وتنظیم گردیده است ،ومنحیث کتب ریفرنس برای محصلین صرف درداخل کتابخانه توزیع میگردد.تعداد مجموعی کتب ومونوگرافها دربخش های فوق به زبانهای دری،پشتو،انگلیسی،آلمانی وعربی به بیش از52000  جلدمیرسد. علاوه برکتب کتابخانه مرکزی پوهنتون ،هرپوهنحئی دارای کتابخانه اختصاصی بوده که مجموع کتب کتابخانه های اختصاصی قرار ذیل است:

ملاحظات

مجموعه قوانین وجریده رسمی

تعداد مجلات

تعداد مونوگرافها

تعدادکتب

پوهنحئی

شماره

 

 

 

338 جلد

1064جلد

6077 جلد

پوهنحئی ادبیات

1

 

 

 

1745 جلد

1667 جلد

8519جلد

پوهنحئی شرعیات

2

 

 

 

12 جلد

123جلد

4048جلد

پوهنحئی ساینس

3

 

 

 

122 جلد

150 جلد

6668 جلد

پوهنحئی زراعت

4

 

 

1443 جلد

910 جلد

1000جلد

1555جلد

پوهنحئی حقوق

5

 

 

 

219 جلد

116جلد

7975جلد

پوهنحئی انجینیری

6

 

 

 

1000 جلد

 

  15091جلد

پوهنحئی طب

7

 

 

 

 

504 جلد

313 جلد

1695 جلد

پوهنحئی هنرها

8

 

 

 

502 جلد

3229 جلد

10370 جلد

پوهنحئی تعلیم وتربیه

9

 

 

172 جلد

2300 جلد

8133 جلد

پوهنحئی اقتصاد

 

10

 

 

 

 

172 جلد

1465 جلد

پوهنحئی علوم اجتماعی

11

 

 

 

 

 

789 جلد

پوهنحئی ستوماتولوژی

12

 

 

 

200 جلد

798 جلد

1399 جلد

پوهنحئی کمپیوترساینس

13

 

 

 

96 جلد

301 جلد

4734 جلد

پوهنحئی ژورنالیزم

14

 

 

115 جلد

367 جلد

4133 جلد

پوهنحئی اداره وپالیسی عامه

 15

 

 

 

 

 

 

 

 

16

 

 

 

5935 جلد

11600 جلد

82651 جلد

 

مجموعه

قرار شرح فوق بصورت مجموعی  کتب ،مونوگرافها ومجلات درکتابخانه های اختصاصی 101629 جلد میباشد

9-بخش انترنت:

علاوه بر سایر خدمات، کتابخانۀ مرکزیبه سیستم اینترنت مجهز میباشد و جهت راه اندازی سیستمهای نوین کتابداری، حدود 10 پایه کمپیوتر باسایر ملحقات آن از جانب پوهنتون تخنیکی برلین و تیم PRT به این کتابخانه اهدا شده است. درین بخش لست مجزا وجداگانه ای به منظور ثبت وراجستریشن مراجعین و استفاده کنندگان ازانترنت موجود میباشد.محصلین تحقیقات علمی خویش را ازین طریق انجام داده وازکتابخانه های الکترونیکی که حق اشتراک آنرا ریاست محترم پوهنتون اخذ نموده است، استفاده مینمایند.مانند:کتابخانه الکترونیکی Hinari  کتابخانه الکترونیکی afghaneducation  و.....همزمان با این کمکها با تلاش محترم استاد عبدالرحمن شیرزادیک تن از استادان پوهنحئ کامپیوتر ساینس پوهنتون هرات، نرم افزاری جهت ثبت ،جستجو و عرضة بهتر خدمات کتابداری در این کتابخانه و سایر کتابخانه های پوهنحیها آماده گردیده است که این موضوع کتابخانة مرکزی پوهنتون هرات را قادر ساخته تا جهت دیجیتالی ساختن کل سیستم این کتابخانه و قرار دادن آن در روی سیستم جهانی انترنت، گامهای عملی تری را بردارد و افقهای روشنتری را برای اعضا جامعة اکادمیک پیشکش نماید. قابل یادآوریست که کتب کتابخانه مرکزی به اساس درجه بندی کتابخانه کنگره امریکا درسافت ویرمتذکره ثبت وراجسترگردیده است وهمچنان بصورت فایل ورد وپی دی اف درکامپیوتر راجستر وشماره بندی شده است که این عمل باعث سهولت و دسترسی آسان به منابع کتابخانه میگردد. دیتابیس دیگری که درکتابخانه مرکزی مورد استفاده قرار میگیرد دیتابیس مدیریت اعضا کتابخانه میباشد.این نرم افزار به اثرتلاش های مدیریت کتابخانه مرکزی وبه کمک دو تن ازمحصلین پوهنحئی کمپیوترساینس ازآغازسال 1395 فعال گردید که تمام اعضأ درآن راجستر وبه مراتب امورمربوط به توزیع کارت عضویت را سهولت بخشیده است.

 کتابخانه مرکزی پوهنتون باوجود همه مشکلاتی که سد راه آن بوده  درتمام اوقات رسمی همه روزه مجموعا 10ساعت  درخدمت مراجعین محترم پوهنتون هرات قراردارد.

طریقه عضویت درکتابخانه و نحوۀ استفاده ازمنابع

    طبق مقررات حق عضویت درکتابخانۀ  مرکزی مربوط به تمام اساتید محترم،کارمندان برحال ومحصلین برحال پوهنتون هرات میباشد که به منظور اخذ عضویت در کتابخانه استادان وکارمندان پوهنتون بعدازاخذ فورم تعهدنامه ازکتابخانه مرکزی ،باید تأئیدی معاونیت محترم مالی واداری راهمراه بادوقطعه عکس وکاپی تذکره به کتابخانه مرکزی بیاورند ومحصلین بعدازخانه پوری فورم تعهدنامه تأئیدی ریاست پوهنحئی مربوطه خویش را با  دوقطعه عکس وکاپی تذکره راضمیمه فورم یادشده نموده به مدیریت کتابخانه مرکزی تحویل میدهند.عموم مراجعین به رویت کارت عضویت ،ازطریق دیتابس کتابخانه (ولیست های تهیه شده ازکتب موجود درکتابخانه )کتاب راجستجونموده  ومنبع مورد نظرشان را ازکتابدار اخذ مینمایند.